Wat ligt hier op tafel?

Op deze website staan de referenties en beelden die op tafel liggen tijdens mijn doctoraatstraject in kunsteducatie bij het Antwerp Research Institute for the Arts en Universiteit Antwerpen (ARIA).

Dit doctoraatstraject bekijkt kunsteducatie vanuit een perspectief dat geworteld is in mijn kunstenaarschap. Kunst is hierbij geen vakinhoud of middel van sociale orde in onderwijs, maar het is de kunst zelf die vraagtekens zet bij die orde. Al spelend onderwijs bekijken en mogelijkheden aftasten  maakt het mogelijk om onderwijs te zien als materiaal. Met die schoolse orde spelen, als materiaal zien, en hier een andere orde langs te leggen.

Het materiaal waarmee ik speel is professionalisering. Het discours van professionalisering van kunstvakdocenten wordt overheerst door termen als: inzetbaarheid, duidelijkheid, flexibeliteit, productiviteit en vooral efficiëntie. Maar hoe moeten die bouwstenen eruitzien? En moeten dit stapelbare bouwstenen zijn? Of kan het ook oefenen of vastgrijpen zijn?

In dit doctoraat zijn thema’s als tijd, blik, ruimte en commoning practice richting gevend. Welke tijdservaring is er dominant in de schoolse orde? Welke tijd ervaren kunstvakdocenten op werk en tijdens professionalisering? Welke tijdservaring past bij de artistieke praktijk van kunstvakdocenten? Wat is eigen aan de blik van een kunstvakdocent? Hoe kan een kunstvakdocent kijken vanuit de kunsten naar onderwijs? En waar kun je die blik vanuit de kunsten oefenen? Kan professionaliseren een praktijk van commoning zijn? Kan een praktijk van commoning je laten kijken naar je eigen praktijk en wijzen op je blinde vlekken door de onvoorspelbare interacties met anderen? Welke ruimte heeft deze commoning praktijk nodig? Deze thema’s vind je terug als tags in dit blog.

Dit doctoraat is een queeste; als ‘een waarschijnlijk onmogelijk zoektocht’, en toch blijf ik zoeken. Zo kan het concept onbepaalde schooltijd niet in de praktijk bestaan, maar omdat het in ons hoofd wel kan bestaan heeft het invloed op ons handelen. Een queeste is voor mij ook als speelgoed: het kan iets zijn en tegelijk iets niet zijn. Het is aftasten van materiaal, spelen, zonder te weten waar je uitkomt. Een queeste is vol ambiguïteit en dilemma’s.

Tijdens deze queeste ontmoette ik de corona crisis. Een periode van meer dan een jaar waarin tijdservaring, blik en ontmoeten volledig veranderden. De maatregelen, het online lesgeven, de anderhalve meter samenleving, ga zo maar door. Deze crisis gaf dit onderzoek een andere koers, om niet te zeggen; nog meer relevant. Wat als kunstvakdocenten nu uit hun automatische piloot stappen en een maand lang in een studio met elkaar gaan onderzoeken, spelen en samen gaan kijken naar wat er nu in hun praktijk gebeurt in deze crisis. De studio’s waren hun speelruimte, hun eiland voor onverwachte ontmoetingen. Deze studio’s met steeds zes kunstvakdocenten uit het VO vond plaats in Tilburg in november 2020 (halve lockdown) en in Rotterdam in januari 2021 (harde lockdown).

Partners in dit doctoraatstraject zijn: Master KunstEducatie Fontys (FHK), Bachelor DBKV Willem de Kooning Academie Hogeschool Rotterdam, KunstLoc Brabant en Kenniscentrum Cultuureducatie Rotterdam.
Doctoraatscommissie: Pascal Gielen, Professor Sociology of Culture & Politics van Antwerp Research Institute for the Arts en Universiteit Antwerpen en Indra Wolfaert, Opleidingshoofd Specifieke lerarenopleiding beeldende kunsten Koninklijke Academie voor Schone Kunsten, Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen, Gert Biesta (extern lid) en Annick Schramme (Universiteit Antwerpen).

In de categorie ‘publicatie’ zal ik komende jaren artikelen vanuit dit doctoraatstraject publiceren. In de categorie studio is een eerste impressie van de studio’s te vinden. In mei 2021 volgt er meer informatie over de studio’s.

Mirjam van Tilburg

Contact: m.vantilburg@fontys.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s